Izotretynoina

Izotretynoina na trądzik - Izotek, Roaccutane...

Izotretynoina to syntetyczna pochodna witaminy A, retinoid doustny na trądzik, zażywany w formie tabletek, zwykle dwa razy dziennie. Jest mocnym lekiem zarezerwowanym do stosowania głównie dla osób mających poważne guzki i cysty lub trądzik ciężki do wyleczenia innymi lekami oraz dla pacjentów, u których choroba powoduje blizny na skórze lub stanowi silny dyskomfort psychologiczny. Leczenie trądziku izotretynoiną trwa zwykle około 20. tygodni i u większości osób skutkuje długotrwałym oczyszczeniem skóry, jednak zdarzają się też nawroty pryszczy. Ze względu na liczne możliwe skutki uboczne, kuracja musi być regularnie kontrolowana przez dermatologa. Ważne jest, aby przyjmować izotretynoinę we właściwy sposób, ściśle według zaleceń. Nazwy handlowe leków z izotretynoiną to m.in. Izotek, Roaccutane.

Działanie izotretynoiny

Na wysoką skuteczność izotretynoiny w leczeniu pryszczy wpływa fakt, że lek ten działa przeciw czterem czynnikom, przyczyniającym się do rozwoju trądziku, to znaczy: redukuje rozmiar gruczołów łojowych i ilość produkowanego łoju, hamuje rogowacenie naskórka i zatykanie porów, ogranicza rozwój bakterii P. acnes oraz wykazuje właściwości przeciwzapalne.

Dawkowanie izotretynoiny

Standardowo, dawka skumulowana izotretynoiny to 120 mg - 150 mg na kilogram masy ciała, przez cały okres terapii, trwający około 5. miesięcy. Dziennie przyjmuje się typowo od 0,5 mg do 2 mg izotretynoiny na kilogram masy ciała, rozłożone na dwie dawki. Lek należy przyjmować z posiłkiem. Ponieważ nasilenie efektów ubocznych izotretynoiny jest zależne od dawki, może zostać wybrane leczenie mniejszą dawką, jednak gdy jest ona z kolei zbyt niska, częściej wiąże się to z niepowodzeniem terapii lub nawrotem trądziku po jakimś czasie.

U niektórych pacjentów, na początku leczenia trądziku izotretynoiną może nastąpić wysyp pryszczy. Z tego powodu częstą praktyką jest rozpoczynanie terapii stosując 0,1 mg - 0,5 mg izotretynoiny na kilogram masy ciała i stopniowe zwiększanie dawki do pożądanej, do końca pierwszego miesiąca leczenia.

Istotne jest, aby przyjmować lek według zaleceń dermatologa. Jeżeli pominie się jedną dawkę, nie przyjmuje się podwójnej następnym razem. Nie można odstawić leku przed zakończeniem kuracji, nawet jeżeli trądzik ustąpił, gdyż zwiększa to prawdopodobieństwo nawrotu choroby. Po przyjęciu docelowej dawki skumulowanej 120 mg - 150 mg na kg masy ciała terapia izotretynoiną powinna zostać zakończona, nawet jeśli trądzik nie ustąpił całkowicie. Poprawa stanu cery następuje jeszcze po odstawieniu izotretynoiny przez okres od 1. do 2. miesięcy.

Łączenie izotretynoiny z innymi lekami

Możliwe jest łączenie izotretynoiny z innymi lekami na trądzik, ale nie jest to konieczne. Korzystne może się okazać wspieranie terapii antybiotykami naskórnymi i w rzadkich przypadkach, na początku kuracji, doustną erytromycyną. Nie powinno się natomiast stosować łącznie z izotretynoiną żadnego doustnego antybiotyku z grupy tetracyklin z powodu zwiększonego ryzyko wystąpienia łagodnego nadciśnienia śródczaszkowego, ani leków naskórnych mających działanie złuszczające lub wysuszające skórę ponieważ może to prowadzić do nadmiernego wysuszenia skóry.

Rezultaty terapii izotretynoiną

Rezultaty leczenia trądziku izotretynoiną to całkowite lub znaczne oczyszczenie skóry u około 95% pacjentów. U większości osób po pojedynczej terapii izotretynoiną następuje długotrwała remisja trądziku, jednak w około 30% - 40% przypadków pryszcze powracają. Nawrót choroby ma miejsce zazwyczaj w ciągu pierwszych trzech lat od zakończenia terapii i wymaga kolejnej kuracji izotretynoiną lub wznowienia leczenia trądziku innymi lekami. Pacjenci przyjmujący niższe dawki częściej doświadczają nawrotu.

Skutki uboczne izotretynoiny

Wadą tego leku jest ilość potencjalnych skutków ubocznych, z których część ma poważny charakter. Pacjenci przyjmujący izotretynoinę muszą znajdować się pod stałą, comiesięczną kontrolą dermatologa, wykonywać wszystkie wskazane badania oraz informować o zaobserwowanych niepożądanych efektach leczenia. U większości osób efekty tego typu są na poziomie w granicach tolerancji i nie odstawia się z ich powodu leku przed planowanym zakończeniem terapii. Jeżeli zauważy się u siebie niepożądane reakcje, należy skontaktować się z lekarzem, gdyż niektóre mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Szkodliwe skutki izotretynoiny są zależne od dawki i zwykle ustępują po jej zmniejszeniu oraz po zakończeniu przyjmowania leku. Jeżeli utrzymują się więcej niż kilka tygodni od odstawienia, należy zgłosić się do lekarza.

Najczęstsze efekty uboczne izotretynoiny to wysuszenie skóry, ust, nosa i oczu, które występują u zdecydowanej większości osób przyjmujących lek. W trakcie terapii konieczne jest częste używanie środków nawilżających. Może wystąpić zapalenie warg, zapalenie spojówek oraz nietolerancja soczewek kontaktowych.

Inne potencjalne skutki uboczne izotretynoiny obejmują m.in.: swędzenie, krwawienie z nosa, bóle mięśni i stawów, zwiększoną wrażliwość na słońce, osłabienie widzenia w ciemności, zmiany w krwi, zaburzenia w funkcjonowaniu wątroby, zawroty lub bóle głowy, nudności lub wymioty, wypadanie włosów, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, zaćmę, lekkie wahania nastroju.

Dodatkowo istnieją doniesienia, że przyjmowanie izotretynoiny może mieć wpływ na wystąpienie depresji, jednak nie zostało to udowodnione - badania naukowe nie potwierdzają takiego powiązania.

Najpoważniejszym skutkiem ubocznym izotretynoiny, jest możliwość do powodowania ciężkich wad rozwojowych w rozwijającym się płodzie, dlatego kobiety w ciąży nie mogą przyjmować izotretynoiny. Przed rozpoczęciem terapii wymagane jest dla pewności wykonanie dwóch testów ciążowych, a w trakcie leczenia takie testy wykonywane powinny być okresowo co 4 tygodnie. Od miesiąca przed rozpoczęciem leczenia izotretynoiną, przez cały okres kuracji i przez miesiąc po jej ukończeniu, pacjentki powinny stosować równocześnie dwie skuteczne metody zapobiegania ciąży. W tym czasie nie można także karmić piersią. Kobiety pragnące zajść w ciążę po zakończeniu terapii powinny zapytać lekarza, po jakim czasie jest to bezpieczne.

Więcej informacji o efektach ubocznych można uzyskać z materiałów producenta leku oraz od swojego dermatologa.

Dodatkowe informacje o izotretynoinie

Decyzja o zastosowaniu izotretynoiny w leczeniu trądziku powinna być przemyślana i podjęta wspólnie przez pacjenta i dermatologa. Dzięki izotretynoinie, przyjmowanej pod ścisłą kontrolą lekarza, pacjent może pozbyć się trądziku odpornego na inne metody leczenia, również jego guzkowo-cystowej formy, minimalizując przy tym ryzyko wystąpienia groźnych skutków ubocznych. Wstępnie powinno się zastosować antybiotyki doustne oraz inne leki na pryszcze, a dopiero kiedy po 6. miesiącach tego typu terapii nie widać zadowalających efektów, rozważyć leczenie izotretynoiną.

Osoby chcące przystąpić do kuracji powinny wiedzieć jak poprawnie przyjmować izotretynoinę oraz zaznajomić się z potencjalnymi efektami ubocznymi tego leku. Należy poinformować lekarza czy nie choruje się na schorzenia takie jak astma, cukrzyca, depresja, choroby wątroby lub serca oraz czy schorzenia te nie występują w rodzinie. Lekarz powinien także wiedzieć o wszystkich przyjmowanych przez pacjenta lekach, również tych bez recepty oraz czy pacjent ma uczulenie na jakieś leki.

W trakcie i przez pewien czas po terapii nie można oddawać krwi oraz poddawać się zabiegom kosmetycznym wygłądzającym skórę. Podczas przyjmowania izotretynoiny nie powinno się spożywać jakichkolwiek suplementów zawierających witaminę A.

Po zakończeniu kuracji w dalszym ciągu należy dbać o skórę.

Nazwy handlowe

Tabletki z izotretynoiną występują pod takimi nazwami handlowymi jak: Aknenormin, Axotret, Curacne, Isoderm, Izotek, Roaccutane, Tretinex i są dostępne wyłącznie na receptę.